In verband met de coronamaatregelen heeft Rijksmuseum Boerhaave besloten om de opening van de tijdelijke tentoonstelling Besmet! voorlopig uit te stellen tot medio juli. Besmet! gaat over de uitbraak van besmettelijke ziekten en hoe die het leven kunnen ontwrichten. 

De tentoonstelling zou op 15 april geopend worden door Koning Willem-Alexander. Los van de tijdelijke sluiting wil het museum ook tijd nemen om de tentoonstelling op diverse onderdelen aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid. Twee jaar geleden startte het museum de voorbereidingen voor Besmet! met de wens om een zeer actuele tentoonstelling te maken.

“De huidige ontwikkelingen volgen elkaar echter in zo’n rap tempo op, dat de tentoonstelling op een aantal punten wordt ingehaald door de actualiteit. Tegelijk biedt dit ook de gelegenheid om de tentoonstelling aan te vullen met persoonlijke verhalen en objecten uit deze turbulente tijd, die onze geschiedenis markeert.  En dat is wat wij als museum willen bieden: een podium voor de toekomst”, aldus museumdirecteur Amito Haarhuis.

Het museum is momenteel gesloten, maar blijft verhalen delen over de collectie via haar social mediakanalen.

Spotprent vaccinatie met koepokstof, James Gillray, 1775-1825. Collectie Rijksmuseum Boerhaave

De tentoonstelling Besmet! zal gaan over de uitbraken van besmettelijke ziekten, en hoe die het leven kunnen ontwrichten. Hoe gingen we vroeger om met epidemieën zoals pest en pokken? Welke inzichten bieden historische epidemieën voor de toekomst? En welke oplossingen biedt de wetenschap?

Deze interessante tentoonstelling, met wetenschappelijke objecten en kunstvoorwerpen, toont een intrigerende balans tussen gezondheid en reëel risico en tussen maatschappelijke uitsluiting en empathie. Natuurlijk gaat de tentoonstelling ook in op de recente uitbraak van het coronavirus en sluit het aan bij de maatschappelijke discussie over de vaccinatiegraad.

besmet

In de tentoonstelling staan wetenschappelijke objecten én kunstvoorwerpen. De Plague Dress is zo’n hedendaags kunstvoorwerp.  Deze prachtige jurk in 17de-eeuwse stijl is gemaakt van ruwe zijde en handgekleurd met walnootschillen. Vroeger dacht men namelijk dat walnoten de pest konden genezen. De jurk is versierd met 17de-eeuwse borduursels die geïmpregneerd zijn met het DNA van pestbacteriën. Kunst, wetenschap en invoelbare angst voor besmettelijke ziekten komen samen in dit kunstwerk.

Ook zijn er indrukwekkende historische wasmoulages van gezichten, die de ernst van besmettelijke ziekten tonen en vroeger gebruikt werden voor educatieve doeleinden. Medische wasmoulages zijn driedimensionale afdrukken van patiënten met specifieke ziektebeelden. Deze wasmoulages waren vooral in de 19de en 20ste eeuw een belangrijk onderdeel van het medisch onderwijs en publieksvoorlichting. Artsen gebruikten de moulages om bijzondere ziektebeelden vast te leggen of om het grote publiek uitleg te geven over besmettelijke ziekten. De moulage hierboven van de builenpest is gemaakt tijdens de derde pandemie van de pest, die vanuit China tussen 1855 en 1959 over de wereld raasde.

detail jurk besmet

Extra verdieping

De tentoonstelling en het randprogramma worden gemaakt in samenwerking met diverse experts van onder meer het RIVM en het LUMC. Er komen podcasts en er zal ruimte zijn voor lezingen en gesprekken. Voor MBO-scholieren Zorg & Welzijn komt er een educatief programma en gedurende de schoolvakanties zijn er kinderactiviteiten. Tevens brengt Stichting Biowetenschappen en Maatschappij een bijbehorend cahier uit ‘Help! Ik ben besmet!’.

Zoek op